Mareczku podaj mi pióro

• Tytuł oryginalny: „Marečku, podejte mi pero!”.
• Reżyseria: Oldřich Lipský.
• Scenariusz: Ladislav Smoljak, Zdeněk Svěrák.
• Zdjęcia: Jiří Macák.
• Muzyka: Svatopluk Havelka.
• Scenografia: Jiří Hlupy.
• Produkcja: Czechosłowacja (Filmové studio Barrandov), 1976 r.
• Polska premiera: wrzesień 1977 r.
• Obsada: Jiří Sovák (majster Jiří Kroupa), Jiří Schmitzer (Jirek, jego syn), Míla Myslíková (żona Kroupy), Václav Lohniský (Hujer), Iva Janžurová (Tyfová), Josef Kemr (Plha), Ladislav Smoljak (Tuček), Zdeněk Svěrák (Šlajs), František Kovářík (profesor Hrbolek), Josef Abrhám (profesor Janda), František Filipovský (profesor Lapáček).

Fabuła Jiří Kroupa pracuje jako majster w fabryce, którą czeka wkrótce wielka modernizacja. Nowa, zaawansowana technika wymaga od załogi wyższych kwalifikacji, jednak Kroupa początkowo wzbrania się przed powrotem do szkoły, do której w godzinach porannych uczęszcza jego syn, Jirek. Ostatecznie majster musi ustąpić i zasiada w szkolnej ławce w szkole wieczorowej, a wraz z nim naukę rozpoczynają inni koledzy z fabryki, w tym gorliwy kontroler Hujer. Nauczyciele, a zwłaszcza młody profesor Janda, mają z dorosłymi uczniami niemałe utrapienie, ponieważ zachowują się oni jak w czasach szkolnych: podpowiadają sobie, korzystają ze ściąg i „zapominają” odrobić lekcje.

Majster Kroupa okazuje się najgorszym uczniem w klasie, a największe trudności sprawia mu matematyka. Jego podwładni śledzą te zmagania z niepokojem, wiedząc, że jeśli Kroupa nie zda matury, jego stanowisko przejmie nadgorliwy lizus Hujer. Choć profesor Janda radzi Kroupie, by poprosił o korepetycje własnego syna, majster unika tego w obawie przed utratą ojcowskiego autorytetu. Sytuacja prowadzi do wielu komicznych nieporozumień, jak na przykład wywiadówka dla dorosłych uczniów, na którą przychodzą ich współmałżonkowie, a nawet dzieci i wujkowie. Ostatecznie, dzięki pomocy syna, Kroupa pomyślnie kończy szkołę. Po zakończeniu modernizacji fabryki majster Kroupa obejmuje swoje nowe, zaszczytne miejsce w oszklonej kabinie pod sufitem, skąd z satysfakcją spogląda na Hujera, który służbisto przynosi mu koszyk śliwek.

Ciekawostki

• Scenariusz do filmu napisała znana spółka autorska Ladislav Smoljak i Zdeněk Svěrák, dla których był to trzeci wspólny projekt filmowy. Autorzy poznali się dwadzieścia lat wcześniej podczas studiów w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Pradze, co pozwoliło im zawrzeć w scenariuszu własne doświadczenia z pracy nauczycielskiej. Obaj scenarzyści wystąpili również w filmie w rolach epizodycznych.
• Główna rola została napisana specjalnie dla wybitnego czeskiego aktora, Jiříego Sováka, a film wyreżyserował wytrawny twórca komedii, Oldřich Lipský.
• Źródłem komizmu w filmie jest przede wszystkim zderzenie dorosłych ludzi z zasadami szkolnego porządku, co scenarzyści często doprowadzali do absurdu. Doskonałym przykładem jest scena szkolnej wywiadówki, na której zjawia się aż czternastu przedstawicieli rodziny Hujera, pragnących dowiedzieć się o jego postępy w nauce.
• Krytycy niezwykle chwalili obsadę aktorską, podkreślając komiczny talent Jiříego Sováka oraz znakomitą kreację Václava Lohniský’ego, który zagrał nieznośnie służalczego Hujera, tworząc postać irytującą, ale jednocześnie ukazaną w ciepły, nieszyderczy sposób.
• Według niektórych recenzentów (np. z czasopisma „Film a divadlo”), słabszą stroną filmu była jego niejednorodna stylistyka gatunkowa, balansująca pomiędzy ostrą satyrą a parodią estradową.