- Reżyseria: Janusz Kidawa.
- Scenariusz: Zbigniew Nienacki (na podstawie własnej powieści).
- Zdjęcia: Henryk Janas.
- Muzyka: Jarosław Kukulski.
- Scenografia: Tadeusz Cielewicz.
- Kostiumy: Zofia Pruchnicka.
- Produkcja: Zespoły Filmowe – Zespół Filmowy „Profil”, 1986 r. (kierownik produkcji: Krzysztof Kierzkowski).
- Obsada: Piotr Krukowski (Tomasz / Pan Samochodzik), Sławomira Łozińska (panna Wierzchoń), Wiesław Wójcik (Bigos), Włodzimierz Adamski (Batura), Franciszek Trzeciak (dyrektor Marczak), Anna Majcher (Mery), Ryszard Francman (Brodacz), Ludwik Benoit (Janiak).
Fabuła
Głównym bohaterem jest historyk sztuki i kustosz, Tomasz (zwany Panem Samochodzikiem), który niczym rasowy detektyw poszukuje zaginionych dzieł, aby zabezpieczyć je w muzeach. Na początku opowieści Tomasz przyjeżdża do starej, szlacheckiej rezydencji – Dworku Czerskiego. Towarzyszy mu dwójka współpracowników z Ministerstwa Kultury i Sztuki: lękliwa panna Wierzchoń oraz nieustannie zapadający w letarg Bigos. Ich zadaniem jest zewidencjonowanie i ochrona bezcennych zbiorów (należących niegdyś do loży masońskiej) przed planowanym otwarciem muzeum.
Zadanie utrudnia niezwykła aura miejsca – dworek uchodzi za nawiedzony. Nocami słychać w nim dziwne odgłosy, w parku straszy Biała Zjawa otoczona kudłatymi stworami, po dachu spaceruje lunatyk, a w pobliżu grasują potwory przypominające wilkołaki. W trakcie inwentaryzacji dochodzi do serii dziwnych zdarzeń: panna Wierzchoń i Bigos są poddawani seansom spirytystycznym przez tajemniczą Mery, a Tomasz otrzymuje list z zaświatów od nieboszczyka, z żądaniem opuszczenia dworu.
Szybko okazuje się, że za rzekomymi zjawiskami paranormalnymi stoi Batura – dawny kolega Tomasza ze studiów, a obecnie antykwariusz nielegalnie handlujący sztuką. Batura, znający doskonale sekrety i tajne przejścia dworu, planuje ukraść zbiory i przemycić je za granicę. Przeciwnik podstępem obezwładnia Tomasza, usypia jego pomocników koniakiem ze środkiem nasennym i rusza limuzyną wraz ze swoimi poplecznikami po łupy ukryte w rodzinnym grobowcu Bruśnickich. Pan Samochodzik podejmuje brawurowy pościg swoim wehikułem – wyposażonym w komputer pokładowy Atari – co prowadzi do ostatecznego odzyskania skarbów i schwytania złodziei (w czym pomaga potajemnie sędziwy dozorca Janiak). Po udanej akcji i upewnieniu się, że duchy były tylko maskaradą urządzoną przez okoliczne dzieci, stanowisko kustosza obejmuje panna Wierzchoń.
Ciekawostki
- Reżyser Janusz Kidawa po raz pierwszy zmierzył się w tym filmie z tematyką kina dziecięco-młodzieżowego. Obraz powstał w ścisłej współpracy ze scenarzystą i autorem powieściowego pierwowzoru, Zbigniewem Nienackim (który połączył tu wątki z dwóch różnych swoich książek).
- Muzyka i piosenki, stworzone m.in. przez Jarosława Kukulskiego w popularnym wówczas stylu disco (z myślą o młodej widowni), odgrywają w filmie bardzo ważną rolę.
- Słynny wehikuł Pana Samochodzika, w odróżnieniu od znanej z serialu telewizyjnego przeróbki gazika (którą prowadził Stanisław Mikulski), tutaj przypomina raczej dużą, kolorową zabawkę i został na potrzeby filmu zmodernizowany m.in. o komputer pokładowy marki Atari.
- Zdjęcia kręcono w pałacu Zamojskich w Kozłówce koło Lubartowa, którego wnętrza i rozległy park idealnie pasowały do mrocznej atmosfery opowieści. Marmurowy grobowiec wzniesiono specjalnie na potrzeby scenografii, a scenę nocnego pościgu zrealizowano za dnia, techniką „nocy amerykańskiej”.
- Film spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem młodej widowni już podczas pokazów przedpremierowych, podczas których na sali kinowej wybuchały na przemian salwy śmiechu i okrzyki przerażenia podczas scen z duchami.
MATERIAŁY EDUKACYJNE-KLIKNIJ

Autorka: Agata Hofelmajer-Roś
Licencja Creative Commons (CC BY-ND): Prezentacja jest udostępniana na licencji Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych.
Materiały przygotowane w ramach projektu „Śląskie filmowe skarby dla małych i dużych bajtli, czyli kolekcja filmów dla młodego widza z Filmoteki Śląskiej” w ramach otrzymanego stypendium Marszałka Województwa Śląskiego w dziedzinie kultury.
Źródła: FILMOWY SERWIS PRASOWY 1987 r. , nr 11-12 , s.4-6, FILM 1986 r. , nr 19, s. 02, FILM 1986 r. , nr 30, s. 02, FILM 1986 r. , nr 34, s. 06-07
